Het traditionele politieke hoogtepunt van het parlementaire jaar, de Algemene Politieke Beschouwingen (APB), is uitgemond in een ongekend fel debat. Vanaf het allereerste moment dat hij het spreekgestoelte van de Tweede Kamer betrad, opende PVV-voorman Geert Wilders een meedogenloze, frontale aanval op kersvers minister-president Rob Jetten en diens kabinet. Wilders spaarde zijn politieke aartsrivaal geen seconde en zette de toon voor wat nu al een van de meest verhitte debatten van de afgelopen jaren belooft te worden.
Met zijn kenmerkende retorische directheid richtte de leider van de grootste oppositiepartij zijn pijlen op het zogenoemde ‘kabinet van vernieuwing’. Waar premier Jetten en zijn bewindslieden de nadruk probeerden te leggen op een toekomstgerichte begroting vol klimaat- en hervormingsambities, zag Wilders louter rampspoed en bestuurlijk onvermogen.
‘Meneer de voorzitter, daar zitten ze dan, de slopers van Nederland, het kabinet van de totale chaos,’ beet Wilders de premier en zijn ministersploeg toe. Met weidse gebaren wees hij naar Vak K, waar de bewindslieden met strakke gezichten de woordenregen over zich heen lieten komen.
Een begroting geboren uit ruzie en verdeeldheid
Volgens Wilders bewijst de totstandkoming van de Miljoenennota dat het kabinet-Jetten al vroeg in zijn regeerperiode kampt met diepe scheuren en fundamentele instabiliteit. Hij hekelde het proces waarin de begroting naar buiten werd gebracht en schetste een beeld van achterkamertjespolitiek waarin ministers elkaar in de haren vlogen om miljarden euro’s.
-
Gebrek aan regie: Wilders betoogde dat de premier geen enkel natuurlijk leiderschap toont en de regie volledig kwijt is. In plaats van daadkracht zag de PVV-leider zwalkend beleid waarbij partijbelangen boven het landsbelang gaan.
-
Geheime deals en compromissen: De begrotingsonderhandelingen werden door Wilders omschreven als een ‘ordinaire koehandel’. Coalitiepartijen zouden elkaar chanteren met dossiers variërend van stikstofnormen tot Europese bijdragen.
-
Financiële roekeloosheid: Het kabinet spendeert volgens de oppositieleider recordbedragen aan linkse en progressieve prestigeprojecten, terwijl de hardwerkende Nederlander wordt geconfronteerd met lastenverzwaringen en torenhoge vaste lasten.
‘Er is geen leiderschap, er is geen visie, er is alleen maar ruzie,’ stelde de PVV-leider vinnig. ‘Het is een wankel kaartenhuis dat bijeengehouden wordt door politieke lijm en compromissen waar niemand in dit land op zit te wachten. De inkt van het regeerakkoord is nauwelijks droog en de eerste branden laaien al op.’
Koopkracht en asielcrisis als breekijzer
Naast de procedurele kritiek sneed Wilders inhoudelijk twee zware dossiers aan: de bestaanszekerheid van gewone burgers en de aanhoudende asiel- en migratiecrisis. Volgens de PVV heeft het kabinet-Jetten het contact met de gewone man in de straat definitief verloren.
Wilders hield de Kamer voorbeelden voor van gezinnen, gepensioneerden en alleenstaanden die aan het einde van hun salaris steevast een stuk maand overhouden. ‘De burger betaalt de rekening voor de groene luchtkastelen van deze premier,’ riep Wilders uit. Hij wees erop dat de energierekeningen, huurprijzen en dagelijkse boodschappen onbetaalbaar blijven voor een groeiend deel van de bevolking, terwijl het kabinet tientallen miljarden reserveert voor langetermijndoelstellingen.
Op het vlak van migratie herhaalde Wilders zijn eis voor een acute asielstop:
-
Geen grip op grenzen: De PVV stelt dat de overheid faalt in het bewaken van de nationale soevereiniteit en dat het opvangnetwerk volledig is ingestort.
-
Druk op voorzieningen: De voortdurende instroom zet volgens hem onhoudbare druk op de zorg, het onderwijs en bovenal de woningmarkt, waar starters geen woning meer kunnen vinden.
-
Verkwisting van belastinggeld: Wilders hekelde de miljoenen die naar noodopvang, hotelovernachtingen en integratietrajecten vloeien, geld dat in zijn optiek naar lagere belastingen en ouderenzorg moet gaan.
Felle reacties in de plenaire zaal
De woorden van Wilders bleven vanzelfsprekend niet onbeantwoord. Coalitiewoordvoerders sprongen direct naar de interruptiemicrofoons om premier Jetten te verdedigen en de toon van het PVV-betoog te laken. Zij verweten Wilders louter te polariseren, te schelden en met geen enkel constructief alternatief te komen.
Premier Jetten leek tijdens de tirade rustig aantekeningen te maken, al was de spanning in de zaal om te snijden. Vanuit de coalitiebanken klonk het dat de plannen van het kabinet juist noodzakelijk zijn om Nederland voor te bereiden op de economische en ecologische uitdagingen van morgen. Jetten zelf gaf met korte hoofdknikken aan de kritiek te pareren zodra hij namens het kabinet het woord zal voeren.
Ook andere oppositiepartijen reageerden gemengd. Terwijl partijen ter rechterzijde de kritiek op de stijgende overheidsuitgaven en migratiedruk grotendeels deelden, distantieerden linkse oppositiefracties zich nadrukkelijk van de harde persoonlijke kwalificaties aan het adres van de premier.
Een bepalende krachtmeting voor Den Haag
De opening van de Algemene Politieke Beschouwingen bevestigt dat de verhoudingen in het parlement op scherp staan. Het kabinet-Jetten staat voor een loodzware vuurdoop waarin het zal moeten aantonen dat het ondanks de wankele coalitieharmonie stevig in het zadel zit.
Voor Geert Wilders was de boodschap echter kristalhelder: hij zal dit kabinet geen centimeter ademruimte gunnen. De term ‘de slopers van Nederland’ zal de komende dagen ongetwijfeld nog vele malen weergalmen in de vergaderzaal, waarmee het politieke najaar in Den Haag definitief is ontbrand.
